toolcu./Editorial/Analysis/9 min/2026-04-21

Kumru'nun yaptığı gizli Türkçe tarama: veri nereye gidiyor?

VNGRS Kumru'nun eğitim veri kaynağı, KVKK uyumluluğu, Türk kullanıcı verisi saklanıyor mu?

VNGRS tarafından geliştirilen Kumru, Türkiye'nin yerli ve Türkçe odaklı büyük dil modelidir. Özellikle veri gizliliği ve güvenliğini önceliklendiren kurumlar için tasarlanmış olan Kumru, sohbetlerinizi ve verilerinizi Türkiye'deki yasalara uygun bir şekilde işlediğini belirtir. Geliştiricisi VNGRS, kullanıcıların kişisel verilerini sohbet sırasında paylaşmamalarını önemle tavsiye ederken, paylaşılan verilerin ise yasal süreler sonunda silindiğini ve üçüncü taraflarla paylaşılmadığını vurguluyor.

Kumru, temel olarak son kullanıcıya yönelik bir "ChatGPT alternatifi" olmaktan çok, finans, savunma ve kamu gibi sektörlerdeki şirketlerin kendi sistemlerine kurarak (on-premise) kullanabileceği bir yapay zeka çözümüdür. Bu yaklaşımın temel amacı, şirketlerin hassas verilerinin yurt dışındaki bulut sunucularına çıkmasını engellemek ve Türkiye'nin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) gibi yerel regülasyonlarına tam uyum sağlamaktır. Modelin eğitim verileri arasında Türkçe internet metinleri, haberler ve Wikipedia gibi kaynaklar bulunuyor.

Kumru ve Veri Gizliliği: Bilgilerin Nereye Gidiyor?

Kumru, Türk teknoloji şirketi VNGRS tarafından geliştirilen, ana dili Türkçe olan bir büyük dil modelidir. [Eleman.net'in haberine göre](https://www.eleman.net/kariyer-rehberi/yerli-yapay-zeka-kumru-nedir-nasil-calisir), Meta'nın LLaMA-3 mimarisi temel alınarak geliştirilen bu model, özellikle Türkiye'deki kurumların veri güvenliği ve yerel mevzuat uyumluluğu ihtiyaçlarına cevap vermek amacıyla yaratıldı. [Onedio'da yer alan bilgilere göre](https://onedio.com/haber/yerli-yapay-zeka-kumru-tanitildi-sosyal-medyada-gundem-olan-kumru-ya-dair-bilinmeyenler-aciklandi-1207168), Kumru'nun eğitim verisi Mart 2024'e kadar olan Türkçe web derlemleri, Wikipedia ve haber metinleri gibi kaynaklardan oluşuyor. Bu veri setinin yaklaşık %5'i ise İngilizce ve kod verilerini içeriyor.

Veri gizliliği konusundaki temel soru, "sohbetlerim nereye kaydediliyor?" sorusudur. VNGRS'nin resmi Gizlilik Politikası'na göre, Kumru ile yapılan sohbetlerin içeriği şirketin kendi altyapı sistemlerinde saklanıyor. Bu verilerin saklanma amacı, kullanıcının sorularına yanıt vermek, hizmeti sürdürmek ve kötüye kullanımı engellemek olarak açıklanıyor. Şirket, bu verilerin yasal saklama süreleri sona erdiğinde otomatik olarak silindiğini veya belirtilen istisnalar dışında üçüncü kişilerle paylaşılmadığını taahhüt ediyor.

En kritik noktalardan biri, VNGRS'nin kullanıcılara sohbet sırasında kişisel veya özel nitelikli kişisel verilerini paylaşmamaları yönündeki güçlü tavsiyesidir. Kumru'nun resmi KVKK Aydınlatma Metni'nde de belirtildiği gibi, süreçler anonim olarak düzenlenmiştir. Şirket, metin tabanlı sohbet içeriği dışında günlük verisi, cihaz bilgisi, konum veya çerez gibi ek bilgiler toplamadığını ve saklamadığını belirtiyor. Bu durum, Kumru'yu özellikle veri egemenliği ve gizliliği konusunda hassas olan kurumsal kullanıcılar için farklı bir konuma yerleştiriyor. Daha detaylı bilgi için Kumru'nun ne olduğunu anlattığımız yazımıza göz atabilirsin.

Verilerin İşlenmesi ve Saklanması Nasıl Çalışıyor?

Kumru'nun veri işleme süreci, özellikle yerel ve güvenli kalması üzerine kurgulanmış. Bir kullanıcı olarak Kumru ile sohbet ettiğinde, yazdığın metinler VNGRS'nin Türkiye'deki altyapısına gönderilir. Burada verilerin nasıl işlendiğini ve saklandığını adımlar halinde inceleyelim:
  1. Veri Gönderimi: Kumru'nun web arayüzü veya entegre edildiği kurumsal bir sistem üzerinden bir soru sorduğunda, bu metin (prompt) VNGRS sunucularına iletilir.
  2. Anlık İşleme: Model, gönderdiğin metni analiz ederek bir yanıt üretir. Bu süreçte sohbetin içeriği, sana tutarlı ve bağlama uygun cevaplar verebilmek için kullanılır.
  3. Depolama: Sohbet oturumun boyunca ve sonrasında, yazdığın içerikler ve Kumru'nun verdiği yanıtlar VNGRS'nin sistemlerinde saklanır. Resmi açıklamaya göre bu saklama, hizmetin devamlılığı ve yasal zorunluluklar için yapılıyor.
  4. Kullanım Amacı: Saklanan sohbet geçmişi, yalnızca kullanıcının sorularına cevap vermek, hizmeti devam ettirmek ve dolandırıcılık gibi yasa dışı faaliyetleri engellemek amacıyla kullanılıyor. Şirket, bu verileri modeli yeniden eğitmek veya başka ticari amaçlar için kullandığına dair bir beyanda bulunmuyor.
  5. Silinme: Yasal olarak belirlenen saklama süreleri dolduğunda, bu sohbet verileri otomatik olarak siliniyor. KVKK kapsamında bir kullanıcı olarak verilerinin silinmesini talep etme hakkın da bulunuyor.

VNGRS, bu sürecin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile tam uyumlu olduğunu özellikle vurguluyor. Şirketin resmi adresine yazılı olarak veya belirtilen e-posta adresi üzerinden başvurarak KVKK kapsamındaki haklarını kullanabilirsin. Şirket, herhangi bir veri sızıntısı veya yetkisiz erişim durumunda hem kullanıcıları hem de Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nu 72 saat içinde bilgilendireceğini taahhüt ediyor. Bu şeffaflık, özellikle kurumsal kullanıcılar için önemli bir güvence sağlıyor.

Türkiye'den Kullanmak: VPN, TL ve Türkçe Kalitesi

Kumru, Türkiye merkezli bir proje olduğu için Türkiye'den erişim konusunda hiçbir engel bulunmuyor. Yerli bir girişim tarafından geliştirilmesi, Türk kullanıcılar için birçok avantajı da beraberinde getiriyor.

VPN Gerekir mi? Hayır, Kumru'yu kullanmak için kesinlikle bir VPN'e ihtiyacın yok. Gerek web sitesi üzerinden erişilebilen demo sürümü gerekse kurumsal çözümleri, Türkiye'deki internet altyapısıyla sorunsuz çalışacak şekilde tasarlanmıştır.

Türk Kredi Kartı ve TL Ödeme Kumru, doğrudan son kullanıcıya yönelik bir abonelik modeli sunmuyor. Bu nedenle standart bir "aylık ücret" veya kredi kartıyla yapılan bir ödeme sistemi bulunmuyor. Kumru'nun ana hedefi, verilerini kendi sunucularında tutmak isteyen kurumlar olduğu için "kurum içi" (on-premise) kurulum veya özel API entegrasyonları şeklinde çözümler sunuluyor. Kurumsal müşteriler, VNGRS ile doğrudan iletişime geçerek proje bazlı fiyatlandırma ve sözleşme yapıyor. Bu süreçte ödemeler doğal olarak Türk Lirası üzerinden ve Türkiye'deki bankacılık sistemleriyle uyumlu şekilde gerçekleşiyor. Ayrıca, modelin API olarak sunulduğu AWS Marketplace gibi platformlarda ise o platformun kendi ödeme koşulları geçerli olur.

Türkçe Cevap Kalitesi Kumru'nun en iddialı olduğu alan, Türkçe anlama ve üretme yeteneğidir. Sıfırdan büyük oranda Türkçe veri ile eğitilmiş olması, onu çok dilli modellere göre bir adım ayrıştırıyor. Özellikle Türkiye'ye özgü deyimleri, kültürel referansları ve dilin inceliklerini anlama konusunda daha başarılı olması hedefleniyor. DonanımHaber'in aktardığına göre, model 26 farklı kategoride yapılan Türkçe performans testlerinde LLaMA ve Qwen gibi kendisinden çok daha büyük parametreli küresel rakiplerini geride bırakmış durumda. Ancak geliştirici ekip, modelin henüz erken bir aşamada olduğunu ve hatalı veya gerçek dışı değerlendirmeler yapabileceğini belirtiyor. Bu nedenle, özellikle kritik bilgiler için üretilen çıktıların doğrulanması tavsiye ediliyor.

Fiyat ve Ücretsiz Seçenekler

Kumru'nun fiyatlandırması, standart yapay zeka araçlarından farklı bir yapıya sahip. Doğrudan son kullanıcıya yönelik aylık abonelik paketleri bulunmuyor. Bunun yerine, farklı kullanım senaryolarına hitap eden seçenekler mevcut.

Ücretsiz Demo Sürümü Herkesin Kumru'yu deneyebilmesi için kumru.ai adresi üzerinden erişilebilen ücretsiz bir demo arayüzü bulunuyor. Bu demo, modelin yeteneklerini test etmek ve Türkçe anlama kabiliyetini görmek için iyi bir başlangıç noktası. Ancak VNGRS, bu arayüzün ürünün kendisi olmadığını ve modelin yetkinliklerinin bu demoda sınırlı olabileceğini belirtiyor.

Açık Kaynaklı Model: Kumru-2B Geliştiriciler ve araştırmacılar için VNGRS, "Kumru-2B" adında daha küçük bir modeli açık kaynak olarak yayınlamış durumda. Webtekno'nun haberine göre, bu model Hugging Face platformu üzerinden indirilebiliyor. Sadece 4.8 GB belleğe ihtiyaç duyan bu sürüm, mobil cihazlarda bile test etme imkanı sunuyor. Bu, kendi projelerinde Türkçe dil modeli kullanmak isteyen geliştiriciler için tamamen ücretsiz bir seçenek.

Kurumsal (On-Premise) ve API Fiyatlandırması Kumru'nun ana modeli olan 7.4 milyar parametrelik sürüm, ticari bir ürün olarak konumlandırılıyor. Fiyatlandırma, son kullanıcı aboneliği şeklinde değil, kurumsal ihtiyaçlara göre belirleniyor. Şirketler, Kumru'yu kendi sunucularına kurarak (on-premise) verilerinin dışarı çıkmamasını sağlayabilir. Bu yöntemin maliyeti, kurulum, destek ve lisanslama gibi faktörlere bağlı olarak VNGRS ile yapılacak özel bir sözleşmeyle belirlenir. Bu model, özellikle bankacılık, sigortacılık, kamu ve savunma sanayii gibi veri güvenliği regülasyonlarının sıkı olduğu sektörler için tasarlanmıştır. Alternatif olarak, AWS Marketplace gibi bulut platformları üzerinden API erişimi de sunulmaktadır, bu da "kullandığın kadar öde" modeline olanak tanır.

Ne Zaman İşine Yarar / Yaramaz

Kumru, belirli ihtiyaçlar için tasarlanmış bir araç. Hangi durumlarda senin için uygun olup olmadığını anlamak, ondan en iyi şekilde faydalanmanı sağlar.

İşine Yarayacağı Durumlar:

  • Veri Gizliliği Öncelikse: Şirketinin veya kişisel projelerinin verilerinin Türkiye dışına çıkmasını istemiyorsan ve KVKK uyumluluğu kritikse, Kumru'nun kurum içi (on-premise) çalışma modeli büyük bir avantajdır.
  • Türkçe Odaklı İşler: İçeriklerinin ana dili Türkçe ise ve dilin nüanslarına hakim bir modele ihtiyacın varsa (örneğin metin özetleme, rapor oluşturma, içerik sınıflandırma), Kumru'nun Türkçe için özel olarak eğitilmiş olması onu güçlü bir seçenek yapar.
  • Düşük Donanım Gereksinimi: Webrazzi'nin belirttiği gibi, 16 GB VRAM'li standart bir ekran kartında bile çalışabilmesi, yüksek donanım yatırımı yapmak istemeyen KOBİ'ler ve geliştiriciler için erişilebilir olmasını sağlar.
  • Geliştiriciysen: Açık kaynaklı Kumru-2B modelini kullanarak kendi uygulamalarına Türkçe doğal dil işleme yetenekleri ekleyebilirsin.** İşine Yaramayacağı Durumlar:**
  • Genel Amaçlı Sohbet ve Yaratıcılık: Eğer amacın en güncel bilgilerle sohbet etmek, yaratıcı metinler (şiir, senaryo) yazdırmak veya genel kültür sorularına anında ve hatasız cevaplar almaksa, Kumru henüz bu konuda küresel rakipleri kadar iddialı değil. Geliştiricileri de bunun bir "ChatGPT alternatifi" olmadığını açıkça belirtiyor.
  • Multimedya (Görsel/Ses) İşlemleri: Kumru, şu an için sadece metin tabanlı bir modeldir. Görsel üretme, ses analizi gibi çoklu ortam yetenekleri bulunmuyor.
  • En Güncel Bilgiye İhtiyaç Varsa: Modelin bilgi kesim tarihi Mart 2024'tür. Bu tarihten sonraki olaylar veya gelişmeler hakkında bilgisi yoktur.
  • Basit Abonelik Modeli Arıyorsan: Aylık belirli bir ücret ödeyip hemen kullanmaya başlayacağın bir B2C (son kullanıcıya yönelik) ürün arıyorsan, Kumru'nun kurumsal odaklı yapısı sana uygun olmayacaktır.

Alternatifler

Kumru'nun kurumsal odaklı ve veri gizliliğini ön planda tutan yapısı sana uymuyorsa, daha genel kullanıma yönelik farklı yapay zeka araçları mevcut. Örneğin, küresel çapta en popüler seçeneklerden biri olan [ChatGPT](/arac/chatgpt), genel sohbet, metin yazma, kodlama yardımı gibi çok geniş bir alanda oldukça yetenekli. Ancak verilerinin OpenAI sunucularında işlenmesi, bazı kullanıcılar için gizlilik endişesi yaratabilir.

Eğer uzun metinler üzerinde çalışıyor ve daha detaylı, derinlikli analizlere ihtiyaç duyuyorsan, Anthropic tarafından geliştirilen Claude iyi bir alternatif olabilir. Claude, özellikle yüz binlerce kelimelik dokümanları tek seferde analiz edebilme yeteneğiyle ayrışıyor ve daha akademik veya profesyonel metin özetleme işlerinde başarılı sonuçlar verebiliyor. Google'ın geliştirdiği Gemini ise Google ekosistemiyle derin entegrasyonu ve en güncel bilgilere anlık erişim yeteneği ile farklılaşıyor. Özellikle internetten anlık veri çekerek cevap oluşturması gereken durumlarda güçlü bir seçenek. Bu modellerin hepsi, Kumru'dan farklı olarak, verilerini kendi küresel sunucu ağlarında işler ve genellikle son kullanıcıya yönelik aylık abonelik planları sunar.

Sıkça Sorulanlar

**1. Kumru'ya yazdığım sohbetleri başkaları görebilir mi?** Hayır. VNGRS'nin Gizlilik Politikası'na göre, sohbet içeriklerin VNGRS altyapısında saklanır ve yasal zorunluluklar dışında üçüncü taraflarla paylaşılmaz. Şirket içi yetkisiz erişime karşı da gerekli teknik ve idari tedbirlerin alındığı belirtiliyor.

2. Kumru, verilerimi modeli eğitmek için kullanıyor mu? VNGRS'nin resmi açıklamalarında, kullanıcı sohbet verilerinin modeli yeniden eğitmek için kullanıldığına dair bir bilgi bulunmuyor. Verilerin kullanım amacı hizmetin sağlanması, sürdürülmesi ve güvenliğin temini olarak sınırlandırılmıştır.

3. Şirketimiz için Kumru'yu kullanmak istesek verilerimiz tamamen bizde kalır mı? Evet, Kumru'nun en önemli avantajlarından biri budur. "On-premise" (kurum içi) kurulum seçeneği ile modeli tamamen kendi sunucularınıza kurabilirsiniz. Bu sayede tüm verileriniz ve sohbetleriniz, şirketinizin güvenlik duvarının dışına hiç çıkmadan işlenir.

4. Kumru'nun KVKK uyumluluğu ne anlama geliyor? Bu, Kumru'nun veri işleme ve saklama süreçlerinin Türkiye'nin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na uygun olduğu anlamına gelir. Kullanıcıların veri sahibi olarak hakları (bilgi talep etme, veriyi sildirme vb.) kanuna uygun şekilde korunur ve bu hakları kullanmaları için gerekli mekanizmalar sağlanır.

5. Kumru'yu kullanırken kişisel bilgilerimi paylaşırsam ne olur? VNGRS, kişisel veri paylaşılmamasını şiddetle tavsiye etse de, paylaştığın takdirde bu veriler de sohbet içeriğiyle birlikte şirketin sunucularında saklanır ve KVKK kapsamında işlenir. Ancak hassas bilgileri (TC kimlik no, adres, finansal bilgiler vb.) yapay zeka sohbet robotlarıyla paylaşmaktan kaçınmak genel bir güvenlik kuralıdır.

Son Söz

Kumru, Türkiye'deki yapay zeka ekosistemi için önemli bir adım. Özellikle veri gizliliği, yerel yasalara uyum ve Türkçe dil yetkinliği gibi konularda somut bir çözüm sunuyor. Eğer bir öğrenci, esnaf veya içerik üretici olarak amacın genel amaçlı bir sohbet robotu kullanmaksa, Kumru'nun mevcut haliyle beklentilerini tam karşılamayabilir. Ancak verilerinin Türkiye'de kalmasını isteyen, KVKK uyumluluğunu önemseyen bir işletme veya geliştiriciysen, Kumru'nun sunduğu kurum içi kurulum ve Türkçe odaklı altyapı, onu küresel alternatiflerinden ayıran en değerli özellikleridir. Veri güvenliği konusundaki şeffaf yaklaşımı, onu "verilerim nereye gidiyor?" sorusuna net bir cevap arayanlar için dikkate değer bir seçenek haline getiriyor.